Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) verilerine göre küresel mal ticaretinin hacim bazında yaklaşık yüzde 80’i deniz yoluyla taşınıyor. Bu durum, stratejik limanları ve denizcilik filolarını dünya ekonomisinin vazgeçilmez omurgası haline getiriyor.
Tr.denizxeber.az haber veriyor, Küresel deniz ticareti, dünya genelinde taşınan malların %80’ine ev sahipliği yaparak küresel ekonominin can damarını oluşturuyor. Yayınlanan güncel veriler, dev konteyner limanları, armatör şirketler ve ticari filolara sahip ülkeler arasındaki stratejik güç dengesini gözler önüne seriyor.
İşte küresel deniz ticaretinin yönünü belirleyen devler, en büyük limanlar ve deniz filosunu elinde tutan güçler:
Dünyanın En Büyük 10 Konteyner Limanı (2025)
Asya kıtası, Çin’in devasa üretim gücü ve Singapur ile Güney Kore’nin aktarma merkezi konumları sayesinde küresel konteyner trafiğindeki ezici hakimiyetini sürdürüyor. İlk 10 listenin 6’sında Çin imzası bulunuyor:
Şanghay (Çin): 55,06 milyon TEU
Singapur: 44,66 milyon TEU
Ningbo-Zhoushan (Çin): 43,87 milyon TEU
Shenzhen (Çin): 35,41 milyon TEU
Qingdao (Çin): 34,20 milyon TEU
Guangzhou (Çin): 28,05 milyon TEU
Busan (Güney Kore): 24,88 milyon TEU
Tianjin (Çin): 24,03 milyon TEU
Cebel Ali (Birleşik Arap Emirlikleri): Yaklaşık 15,6 milyon TEU
Port Klang (Malezya): Yaklaşık 15,1 milyon TEU
Dünyanın En Büyük 10 Konteyner Taşıyıcı Şirketi
Liman hakimiyeti Asya’nın elindeyken, bu limanlar arasında mekik dokuyan dev filoların işletmesinde Avrupa merkezli küresel şirketler öne çıkıyor. İsviçre merkezli MSC tek başına küresel kapasitenin %20’sinden fazlasını kontrol ederken, ilk 3 Avrupalı dev dünya kapasitesinin yaklaşık %48’ini elinde tutuyor:
MSC (İsviçre): 7,45 milyon TEU
Maersk (Danimarka): 4,73 milyon TEU
CMA CGM (Fransa): 4,47 milyon TEU
COSCO (Çin): 3,68 milyon TEU
Hapag-Lloyd (Almanya): 2,41 milyon TEU
Ocean Network Express / ONE (Singapur): 2,19 milyon TEU
Evergreen (Tayvan): 2,04 milyon TEU
HMM (Güney Kore): 1,03 milyon TEU
Yang Ming (Tayvan): 771 bin TEU
ZIM (İsrail): 691 bin TEU
Ticari Filo Kapasitesine Göre En Büyük 10 Ülke
Sadece konteyner taşımacılığı değil; petrol, gaz, tahıl ve kuru yük taşıyan tüm ticari gemilerin toplam taşıma kapasitesi (Detveyit Ton / DWT) dikkate alındığında Yunanistan, limanları ilk 10’da yer almamasına rağmen küresel armatörlük liderliğini koruyor.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) verilerine göre ilk 10 ülke, dünya deniz taşıma kapasitesinin %67,3’ünü elinde bulunduruyor:
Yunanistan: 397,65 milyon DWT
Çin: 347,22 milyon DWT
Japonya: 240,68 milyon DWT
Singapur: 153,43 milyon DWT
Hong Kong (Çin): 139,50 milyon DWT
Güney Kore: 98,53 milyon DWT
Almanya: 71,53 milyon DWT
Tayvan: 63,88 milyon DWT
Birleşik Arap Emirlikleri: 57,43 milyon DWT
Birleşik Krallık ve Man Adası: 56,99 milyon DWT
(Panama, Liberya ve Marshall Adaları gibi ülkeler esnek vergi ve mevzuat şartları sebebiyle gemi tescilinde öne çıksa da, mülkiyet bazında liderlik yukarıdaki ülkelerin elindedir.)
Deniz Ticaretindeki Küresel Denge
Ortaya çıkan tablo, deniz ticaretinde çok kutuplu bir güç dağılımına işaret ediyor: Devasa liman altyapısı ağırlıklı olarak Asya’da toplanırken, konteyner lojistiğinin yönetimi Avrupa merkezli devlerin elinde; ticari filoların mülkiyeti ise Yunanistan, Çin ve Japonya gibi ülkeler arasında paylaşılıyor.
Bu durum, küresel ticaret ağlarının verimliliğini artırırken aynı zamanda stratejik bir boğaz veya limanda yaşanabilecek olası krizlere karşı küresel tedarik zincirinin ne kadar hassas olduğunu bir kez daha gösteriyor.
