ABD yönetimi, küresel petrol taşımacılığında kapasiteyi artırmak ve Hürmüz Boğazı’ndaki krizle birlikte yükselen navlun maliyetlerini kontrol altına almak amacıyla yaptırım kapsamındaki tankerlerin yeniden ticari faaliyete kazandırılmasını gündemine aldı.
Tr.denizxeber.az haber veriyor, ABD Enerji Bakanı Chris Wright, küresel petrol arzını artırmak amacıyla uygulanan yaptırımlar altındaki petrol tankerlerinin yenilenerek yasal taşımacılıkta kullanılmasına izin vereceklerini açıkladı.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Trump yönetiminin enerji krizini hafifletmek amacıyla yaptırımlı tankerler için satış ve yasal kullanım onayı vereceğini duyurdu. New York’ta düzenlenen Citadel Securities etkinliğinde konuşan Wright, yatırımcıların atıl durumdaki yaptırımlı gemileri satın alıp yenileyerek yasal petrol taşımacılığında kullanabilmeleri için ABD hükümetinin özel bir onay süreci yürüttüğünü bildirdi.
Yaptırımlı tankerler geri dönüyor
Enerji Bakanı Wright, uygulamanın yaptırımların tamamen kaldırılması anlamına gelmediğini vurguladı. Mevcut politikayı “Gölge tankerleri yasal tankerlere dönüştürüyoruz. Ortada yaptırımların kaldırılması gibi bir durum yok” sözleriyle özetleyen Wright, gemilerin “kötü adam” filosundan çıkarılıp “iyi adam” filosuna dahil edileceğini ve bu gemilerin artık yaptırımlı petrol taşımayacağını ifade etti. Küresel çapta yaklaşık 1.600 gemiden oluşan bir “gölge filo” bulunduğunu belirten Wright, bu girişimin ardından onlarca hatta yüzlerce tankerin yasal ticarete katılabileceğini aktardı.
Artan navlun maliyetleri
Bu hamle, İran’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması nedeniyle sekteye uğrayan petrol tedarikini artırma çabası olarak değerlendiriliyor. Yaklaşan ara seçimler öncesinde artan benzin ve motorin fiyatları ABD iç piyasasında baskı oluştururken, boğazdaki güvenlik riskleri nakliye fiyatlarında da rekor artışlara neden oldu.
Basra Körfezi’nden Doğu Asya’ya petrol taşımanın maliyeti çatışma öncesine göre altı katına çıktı. Denizcilik veri sağlayıcısı Signal Ocean’ın raporuna göre, küresel çaptaki yaklaşık 850 çok büyük ham petrol taşıyıcısının (VLCC) yüzde 40’ından fazlası şu anda Basra Körfezi’nde veya bölgeye birkaç günlük seyir mesafesinde bekliyor.
Rusya Anlaşması ve Ukrayna Şartı
Wright, açıklamalarında ABD yönetiminin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Rus motorininin küresel piyasalara sunulması konusunda anlaşmaya varmasına da değindi. Eleştirilere konu olan bu adımın, Kremlin’i Ukrayna’daki savaşı sonlandırmaya teşvik etmek amacıyla atıldığını belirten Wright, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Rusya tükettiğinden fazla motorin üretebiliyorsa, bunu ihraç edebilir. Ancak bunun yolu Ukrayna ile enerjide ateşkes sağlamak ve rafinerilerini onarmak ya da savaş faaliyetlerindeki motorin tüketimini azaltmaktan geçiyor. Rusya’nın tutumunu değiştirmesi ve barışa yönelik adımlar atması durumunda ortaya çıkacak ihtiyaç fazlası motorin dünyaya ihraç edilebilir.”
INTERTANKO’dan güvenlik ve denetim uyarısı
Öte yandan ABD’nin planı, tanker sektöründe güvenlik, sigorta ve mevzuata uyum tartışmalarını da beraberinde getirdi. Tanker armatörlerini temsil eden INTERTANKO, yaptırım kapsamındaki bir geminin yeniden yasal ticarete kazandırılmasının tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekti.
Birliğe göre gemilerin teknik durumu, mülkiyet yapısı, sigorta kapsamı ve geçmiş denetim kayıtları titizlikle incelenmeli. Şeffaf olmayan sigorta düzenlemeleri, yetersiz gözetim ve eksik muayene geçmişleri; mürettebatın güvenliği, çevrenin korunması ve kıyı devletlerinin hakları açısından önemli riskler oluşturuyor.
INTERTANKO, ilave tanker kapasitesine ihtiyaç duyulması hâlinde önceliğin güvenlik standartlarını karşılayan ve mevzuata uygun çalışan filoya verilmesi gerektiğini vurguladı. Birlik ayrıca, gölge filodaki gemilerin yeniden sisteme alınmasının, güvenlik ve uyum için yatırım yapan armatörler açısından yanlış bir teşvik oluşturabileceği uyarısında bulundu.
