Birleşik Krallık, jet yakıtında ithalata olan yüksek bağımlılığı ve Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle daralan küresel arzın etkisiyle olası bir yakıt sıkın…
Birleşik Krallık, jet yakıtında ithalata olan yüksek bağımlılığı ve Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle daralan küresel arzın etkisiyle olası bir yakıt sıkıntısına karşı önlem almaya çalışıyor. İngiliz hükümeti, havayollarının operasyonlarını sürdürebilmesi amacıyla, Rus petrolünden elde edilen rafine ürünlere yönelik planlanan ithalat yasağının uygulanmasını kademeli şekilde yürürlüğe koyma kararı aldı. Böylece Türkiye ve Hindistan’dan gelen jet yakıtı ithalatının şimdilik devam etmesinin önü açık tutuldu.
Rus petrolünden elde edilen yabancı rafine ürünlere yönelik yasak, Rus enerji şirketlerini hedef alan yaptırım paketinin bir parçası olarak geçen ekim ayında açıklanmıştı. Ancak yasağın ekonomik etkisinin sınırlı olduğu belirtiliyor. Global Witness’ın 2024 verilerine göre Birleşik Krallık, Rus ham petrolünden üretilmiş yaklaşık beş milyon varil yakıt ithal etti. Bu ithalatın büyük bölümünü jet yakıtı oluşturdu. Mevcut yüksek enerji fiyatlarına rağmen söz konusu ticaretin toplam değerinin yıllık bir milyar doların altında kaldığı ve Rus enerji gelirleri içinde oldukça küçük bir paya sahip olduğu ifade ediliyor.
İngiliz hükümeti yasağı tamamen yürürlüğe koymayı planlasa da, iç piyasada arz sıkıntısı yaşanmaması için sürecin zamana yayılarak uygulanacağı bildirildi. BBC’nin aktardığına göre hükümet, geçiş döneminde Rus petrolünden elde edilen bazı yakıt ürünlerinin ithalatı için sınırlı sayıda lisans verdi.
Bununla birlikte Birleşik Krallık, yaz seyahat sezonunun en yoğun dönemine yaklaşırken artan jet yakıtı fiyatları nedeniyle baskı altında bulunuyor. Eski British Airways Üst Yöneticisi Willie Walsh, BBC’ye yaptığı açıklamada küresel jet yakıtı fiyatlarındaki yükselişin bilet fiyatlarına kaçınılmaz olarak yansıyacağını söyledi. Walsh, en kötü senaryoda tedarik sıkıntısının da gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.
İngiliz hükümeti ise şu aşamada piyasada doğrudan bir yakıt kıtlığı yaşanmadığını savunuyor. Hükümet sözcüsü, Guardian’a yaptığı açıklamada, “İngiliz havayolları şu anda jet yakıtı veya kara yolu yakıtında herhangi bir kıtlık görmediklerini açıkça belirtiyor” dedi. Sözcü ayrıca, uçuşların aksamadan devam etmesi ve havayollarının planlama yapabilmesi için sektörle yakın iş birliği içinde çalışıldığını, gerekli görülmesi halinde yakıt önceliklendirmesi de dahil olmak üzere çeşitli acil durum seçeneklerinin masada olduğunu ifade etti.
